tel. 664 134 000

Jak zadbać o związek i rodzinę w dobie kwarantanny?

Kraków tak jak cały świat zmaga się z groźnym patogenem którego skutki i wpływ na związek i rodzinę opisze Państwu w tym artykule.

Koronawirus, epidemia, covid-19, izolacja, zakazy- to najczęstsze hasła, które ostatnio słyszymy i czytamy. Tematy te dominują w naszym myśleniu oraz rozmowach ze znajomymi i bliskimi. Nic w tym dziwnego, sytuacja epidemii i konieczność odnalezienia się w nowych zmienionych i wciąż zmieniających się realiach, faktycznie stały się centralnym punktem życia każdej rodziny. Niektórzy muszą przystosować się do pracy online, inni znaleźć nowe źródło dochodu, by utrzymać bliskich.

Jednak obok kwestii finansowych rodziny muszą mierzyć się z sytuacją izolacji, która oznacza olbrzymią zmianę funkcjonowania systemu rodzinnego. Dotychczasowy porządek dnia, struktura zajęć każdego z domowników dawała bezpieczne ramy, które teraz uległy rozmyciu. Konieczność realizacji obowiązku szkolnego w warunkach domowych przy jednoczesnej pracy zdalnej co najmniej jednego z rodziców to stresujący dodatek do już wystarczająco obciążającej sytuacji związanej z koronawirusem. Zatem obok stresu wywołanego samą epidemią i ryzykiem zachorowania, dochodzi napięcie wywołane koniecznością pogodzenia kilku zajęć w tym samym czasie.

W normalnych warunkach stresy można było rozładować na dziesiątki różnych sposobów na przykład korzystając z całej oferty rozrywkowej, kulturalnej i sportowej Krakowa. Dziś trzeba zostać w domu i mierzyć się dodatkowo z ograniczeniem wolności, przemieszczania się, zubożeniem spotkań z przyjaciółmi. Lęk i niepewność dotyczącą sytuacji zewnętrznej, choć często nienazwane, czuje każdy członek rodziny. W wielości zadań brakuje czasu, by porozmawiać o tym jak odnajduje się w nowej codzienności każde z małżonków i dzieci. Jeśli wcześniej para czy rodzina nie miały wypracowanych umiejętności rozmowy o trudnościach, rozumienia stanów emocjonalnych własnych i partnera, w czasie kwarantanny odczują podwójne tego skutki.

Podobnie rzecz ma się z rozwiązywaniem konfliktów w parze, wyjaśnianiem na bieżąco nieporozumień, wyrażania potrzeb i dbania o siebie nawzajem. Nadmiar napięcia nie zachęca do podejmowania prób otwierania się przed partnerem. Niektóre pary, które „radziły” sobie z konfliktami poprzez ich unikanie, teraz będą tym bardziej skłonne do zamykania się w sobie ze strachu przed pogorszeniem relacji. Ale napięcie przy tej strategii nie znika, wręcz przeciwnie kumuluje się i domaga ujawnienia na zewnątrz. W związkach, w których emocje rozładowywane były poprzez krzyk, awantury czy destrukcyjne zachowania, prawdopodobnie nastąpi nasilenie tego typu czynów- prowadząc czasem nawet do użycia siły fizycznej czy też nadużywania substancji odurzających. Osoby, które mają skłonność do trzymania emocji w sobie czy też kierowania złości na siebie mogą mieć objawy nerwicy lub depresji.

Ponieważ oboje rodzice przebywają teraz w domu, różnice zdań na temat wychowywania dzieci będą bardziej widoczne i odczuwalne. Trzeba stworzyć nowy podział ról, domowych obowiązków i zadań rodzicielskich, a więc rozmawiać ze sobą, szukać kompromisów, rezygnować po części ze swoich potrzeb. Nietrudno w tej sytuacji o konflikty, wzajemne obwinianie się czy brak zrozumienia. Frustracja potrzeb w małżeństwie wzrasta, a możliwości ich zaspokojenia są ograniczone. Partnerzy chcą jakoś przetrwać czas kwarantanny z zachowaniem dobrego samopoczucia, ale też pozytywnej relacji. Pary będące w kryzysie mogą doświadczać-nieraz uzasadnionego- lęku przed utratą relacji i samotnością.

Jak zatem zniwelować napięcie w parze i korzystać z zasobów związku?

  • znajdźcie czas na rozmowę, niech każdy ma możliwość opowiedzieć o tym, jak się czuje z epidemią i zmianami, które ona powoduje; nie oceniajcie swoich przeżyć, przyjmijcie je i okażcie sobie wsparcie;
  • ustalcie podział obowiązków domowych pozwalający na wygospodarowanie choć małej przestrzeni dla każdego z partnerów, chwili odpoczynku, odetchnięcia od nadmiaru bodźców, realizacji osobistych potrzeb;
  • jeśli macie dzieci stwórzcie także przestrzeń tylko dla pary, zadbajcie o ekspresję kobiecości, męskości i potrzeb seksualnych;
  • rozwiązujcie nieporozumienia w parze na bieżąco, nie czekajcie aż skumuluje się ich więcej; nagromadzone napięcie będzie powodować nerwowość i drażliwość i aktywować kolejne spięcia;
  • mówicie o swoich potrzebach a nie o tym, co partner/partnerka zrobił nie tak, unikajcie krytyki;
  • jeśli czujecie nadmiar złości, wyjdźcie do innego pomieszczenia i pozwólcie emocjom ochłonąć, aby uniknąć agresji w parze/rodzinie; potem powróćcie do rozmowy, by poszukać konstruktywnych rozwiązań uwzględniających potrzeby wszystkich;
  • bądźcie wyrozumiali wobec siebie nawzajem, każdy stara się w odnaleźć w nowej sytuacji najlepiej jak potrafi; wzmacniajcie swoje zasoby poprzez nazywanie dobrych stron, dziękowanie sobie za codzienne sprawy;
  • nie wymagajcie zbyt dużo od dzieci, najlepsze stopnie w szkole i idealny porządek w pokoju nie są w epidemii priorytetem; one także potrzebują Waszego wsparcia i akceptacji by czuć się bezpiecznie;
  • partner, który stracił pracę lub jego dochód się zmniejszył może czuć się winny czy mniej potrzebny, okaż mu wsparcie;
  • koncentrujcie się na swoich zasobach, a nie brakach; każdy ma własne mocne strony i umiejętności, możecie z nich korzystać i uzupełniać się wzajemnie, współpracować zamiast walczyć ze sobą.
  • Jeśli czujecie, że mimo podejmowanych prób, trudno o rozwiązanie konfliktu, skorzystajcie ze wsparcia terapeuty par online; możliwość przyjrzenia się tematowi z boku- przez osobę trzecią- doda nowe spojrzenie i poszerzy zakres rozwiązań. Psychoterapia par czy też doraźne wsparcie dla pary polega na stworzeniu przestrzeni do wypowiedzi każdego z partnerów, wyrażenia zablokowanych emocji w bezpiecznych warunkach i uzyskanie zrozumienia. Może zdarzyć się również tak, że para już wcześniej zmagała się z impasem w relacji, a kwarantanna przyczyniła się do zapętlenia szkodliwych mechanizmów. Tym bardziej warto się im przyjrzeć w terapii online, by nie dopuścić do wzajemnego oddalania się partnerów czy też zaostrzenia konfliktu. Wiele poradni w Krakowie jak i nasz Małopolski Ośrodek Psychoterapii SYNAPS oferuje obecnie terapie i wsparcie psychologiczne online, które jest równie skuteczną formą pomocy, co klasyczna psychoterapia. Jeśli w parze lub rodzinie występuje temat uzależnienia czy nasilenie używania substancji psychoaktywnych, należy skorzystać z konsultacji z terapeutą uzależnień online, by dostosować rodzaj pomocy do konkretnego problemu.

    Barbara Matla -psycholog, psychoterapeuta.

    Pracuje w nurcie psychodynamicznym i systemowym. Prowadzi psychoterapię indywidualną online i terapię par online.

    Małopolski Ośrodek Psychoterapii SYNAPSA Kraków